Popular sciences

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk

Description

ACADEMIA czasopismo popularnonaukowe Polskiej Akademii Nauk promujące w kraju i za granicą osiągnięcia polskich badaczy. Artykuły w „Academii” pisane są językiem przystępnym dla przedstawicieli różnych dziedzin nauki, ale także dla studentów, uczniów i wszystkich innych czytelników zainteresowanych tematyką popularnonaukową. Od 2005 roku czasopismo ukazuje się w dwóch wersjach językowych (po polsku i po angielsku).

ISSN

1733-8662

Publishers

Polska Akademia Nauk

Redakcja:

Dariusz Jemielniak – Redaktor naczelny

Karolina Głowacka – redaktor prowadzący

Anna Bielec – sekretarz redakcji

Dominik Wódz – korektor

Andrzej Figatowski – opracowanie graficzne

Sylwia Piwowar – fotograf, fotoedytor

Aneta Karwowska – fotograf

Dorota Chabiera – koordynator projektu

Rada naukowa:

Marek Konarzewski prezes PAN (przewodniczący)

Dariusz Jemielniak wiceprezes PAN (wiceprzewodniczący)

Andrzej Buko

Patrycja Dołowy

Paweł Golik

Janusz Jurczak

Tomasz Kapitaniak

Marek Krawczyk

Krzysztof Nowak

Kontakt

Polska Akademia Nauk

Biuro Upowszechniania Nauki i Wydawnictw

pl. Defilad 1

00-901 Warszawa

academia@pan.pl

www.pan.pl

www.academia.pan.pl

Zawartość czasopisma jest dostępna na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0).
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/.

Volumes

Select number

2025
2024
- Nr 4(80) Zdrowie
- Nr 3 (79) Ewolucja
- Nr 2(78) Młodość
- No 1 (77) Polska w świecie
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005

Content

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie

1 Spis treści

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 2

Download PDF Download RIS Download Bibtex

2 Od redakcji: Od pierogów do Lewandowskiego

Magdalena Lesińska

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 3

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Authors and Affiliations

Magdalena Lesińska

3 Towar eksportowy

Michał Rusinek

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 4-7 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150029

Keywords: poezja Szymborska literaturoznawstwo

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

czyli o dyplomacji kulturalnej Wisławy Szymborskiej

Go to article

Authors and Affiliations

Michał Rusinek

Katedra Teorii Komunikacji, Wydział Polonistyki Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

4 Nauka i globalne interesy w krainie lodu

Małgorzata Korczak-Abshire

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 8-12 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150030

Keywords: Antarktyda pingwiny kryl

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Polscy badacze od 40 lat prowadzą obserwacje gatunków zależnych od kryla i czynnie uczestniczą w działaniach Komitetu Naukowego CCAMLR.

Go to article

Authors and Affiliations

Małgorzata Korczak-Abshire

Zakład Biologii Antarktyki Instytut Biochemii i Biofizyki PAN w Warszawie

5 Trzy pokolenia w dwie dekady – polscy migranci

Magdalena Lesińska , Dominika Pszczółkowska

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 13-15 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150031

Keywords: migracje polityka migracyjna

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Prawie 20 lat po wejściu Polski do Unii Europejskiej Polacy nadal emigrują. Jest to już jednak inna migracja niż ta, którą obserwowaliśmy po 1 maja 2004 roku.

Go to article

Authors and Affiliations

Magdalena Lesińska

Dominika Pszczółkowska

Ośrodek Badań nad Migracjami Uniwersytet Warszawski
Ośrodek Badań nad Migracjami Uniwersytet Warszawski

6 Życie na poboczach

Dawid Moroń , Aleksandra Cwajna , Emilia Marjańska , Magdalena Lenda , Piotr Skórka

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 16-18 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150032

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Struktury stworzone przez człowieka, takie jak nasypy kolejowe, pobocza autostrad i wały przeciwpowodziowe, mogą być siedliskiem życia owadów zapylających.

Go to article

Authors and Affiliations

Dawid Moroń

Aleksandra Cwajna

Emilia Marjańska

Magdalena Lenda

Piotr Skórka

Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Krakowie
Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie

7 CERN – największe laboratorium na Ziemi

Tadeusz Lesiak

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 19-21 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150033

Keywords: CERN Wielki Zderzacz Hadronów

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Polska w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych – niezwykła historia współpracy, sukcesów i przyszłych perspektyw CERN.

Go to article

Authors and Affiliations

Tadeusz Lesiak

Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie

8 W krainie kubitów

Artur Ekert

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 22-24 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150034

Keywords: komputery kwantowe mechanika kwantowa

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Komputery kwantowe mogą rozwiązywać zadania, w których klasyczne komputery się nie sprawdzą. To zasługa mechaniki kwantowej – mówi prof. Artur Ekert z Mathematical Institute Uniwersytetu Oksfordzkiego oraz Narodowego Uniwersytetu Singapuru.

Go to article

Authors and Affiliations

Artur Ekert

Mathematical Institute Uniwersytet Oksfordzki; Narodowy Uniwersytet Singapuru

9 Okno na Wszechświat

Grzegorz Pietrzyński

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 25-27 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150035

Keywords: obserwatorium astronomiczne Chile teleskopy

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

W sercu chilijskiej pustyni Atakama znajdują się teleskopy polskiego obserwatorium, które dzięki wyjątkowej lokalizacji dają możliwość prowadzenia obserwacji kosmosu na niespotykaną dotąd skalę.

Go to article

Authors and Affiliations

Grzegorz Pietrzyński

Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego

10 Budowniczowie megalitów z Libanu

Zuzanna Wygnańska , Tara Steimer-Herbet

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 28-32 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150036

Keywords: megality Bliski Wschód

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Odkrycia polskich archeologów na Bliskim Wschodzie przybliżają kulturę pierwszych budowniczych sprzed 5 tys. lat.

Go to article

Authors and Affiliations

Zuzanna Wygnańska

Tara Steimer-Herbet

Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN w Warszawie
Uniwersytet Genewski

11 Odkryte tajemnice nowotworów

Maciej Giefing

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 33-35 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150037

Keywords: chłoniak Hodkina nowotwory terapia genowa

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Nowe badania komórek odpornościowych przynoszą nadzieję na wynalezienie skutecznej terapii chłoniaka Hodgkina.

Go to article

Authors and Affiliations

Maciej Giefing

Zakład Genetyki Nowotworów, Instytut Genetyki Człowieka PAN w Poznaniu

12 Przeszłość Ameryki Łacińskiej

Wiesław Więckowski

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 36-39 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150038

Keywords: kultura przedkolumbijska archeologia Ameryka Łacińska

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Dzięki badaniom prowadzonym przez polskich archeologów w Ameryce Południowej odkrywana jest jej przedkolumbijska historia.

Go to article

Authors and Affiliations

Wiesław Więckowski

Wydział Archeologii, Uniwersytet Warszawski

13 Ogromna siła nanocząstek

Jan Paczesny , Magdalena Osial

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 40-41 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150039

Keywords: nanocząsteczki antybiotyki patogeny

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Srebro i herbata w skali nano mogą niszczyć mikroorganizmy oporne na leczenie.

Go to article

Authors and Affiliations

Jan Paczesny

Magdalena Osial

Instytut Chemii Fizycznej PAN w Warszawie
Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN w Warszawie

14 Satelitarne spojrzenie na Bałtyk

Mirosława Ostrowska

ACADEMIA. Magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2024 | No 1 (77) Polska w świecie | 42-47 | DOI: 10.24425/academiaPAN.2024.150040

Keywords: optyka morza satelity SatBałtyk

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Ozjawiskach zachodzących w morzach i oceanach oraz wykorzystaniu satelitów do badania tych zjawisk opowiada dr hab. Mirosława Ostrowska, prof. IO PAN, wiceprezeska PAN.

Go to article