Archives of Environmental Protection

The paper presents investigations of dust fractional composition concerning combustion of hard coal in circulating fluidized bed boilers (CFBs). Experimentally determined emission factors for such boilers, and also typical pulverized-fuel furnaces, furnaces with mechanical stoker and domestic furnaces arc presented. They all have been obtained for Upper Silcsian type of coal. Total dust and characteristic fractions: PM2.5 and PM 10 are covered.

dnocześnie wskazującym potencjalne ryzyko zdrowotne ponoszone przez populację wskutek narażenia na standardowo mierzone stężenia zanieczyszczeń pyłowych i gazowych w danym regionie. Po raz pierwszy został użyty przez US EPA w 1998 r. i klasyfikował jakość powietrza atmosferycznego w oparciu o stężenia podstawowych zanieczyszczeń: PM111 , PM,_;, ozonu, SO,, O, oraz CO. Podobne wskaźniki, oparte na danych regionalnych opracowano również we Francji, Wielkiej Brytanii i Niemczech. Właściwie w naszym kraju nie funkcjonuje spójny system komunikowania ryzyka zdrowotnego, który byłby oparty na własnym indeksie jakości powietrza, chociaż pewne próby podejmowane są w Katowicach i Gdańsku. Celem prezernowanej pracy była ocena jakości powietrza atmosferycznego w Katowicach na podstawie przyjętych kategorii J\QI oraz porównanie uzyskanych danych z danymi opisującymi potencjalne ryzyko zdrowotnego wyrażone w postaci dobowej umieralności całkowitej lub specyficznej. Zebrano dane dotyczące średnich dobowych stężeń pyłu PM I O oraz dwutlenku siarki dostępne w ramach regionalnego monitoringu środowiska (PIOŚ w Katowicach) oraz dane dotyczące dobowej liczby zgonów ogółem i zgonów z powodu chorób układu oddechowego i krążenia pochodzące z bazy Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie. Wszystkie dane dotyczyły okresu 2001-2002. Obi i czono odsetki dni z właściwym dla nich indeksem jakości powietrza stosując amerykański, francuski, brytyjski i niemiecki sposób indeksowania. Następnie oceniono zależność pomiędzy przyjętą kategorią jakości powietrza a dobową umieralnością ogólną i specyficzną z zastosowaniem współczynników korelacji Speannana. Ostatecznie uzyskane wyniki zweryfikowano przy użyciu testu ANO VA Kruskal-Wallis. Uzyskane wyniki sugerują występowanie istotnego zróżnicowania w zakresie kategorii jakości powietrza atmosferycznego, zależnie od przyjętego sposobu klasyfikacji. Procent dni z tzw. ,,niezdrową" jakością powietrza kształtował się w badanym okresie (2001-2002) w zakresie od O, I% (amerykański sposób indeksowania) do 11,2% (brytyjski sposób indeksowania) i zazwyczaj kategoria dotyczyła okresu zimy. Statystycznie znamienne wartości współczynników korelacji Spearmana uzyskano jedynie dla zależności pomiędzy jakością powietrza a dobową liczbą zgonów ogółem oraz zgonów z powodu chorób układu oddechowego i krążenia w grupie osób po 65 roku życia. Jednakże zaobserwowane wartości współczynników były niewielkie i nie przekraczały wartości 0,2 dla każdej z przyjętych metod klasyfikacji.

Research on the occurrence of polyporus fungi in Czaplinek were conducted in 2004 and 2005 in 6 designated regions, using the route method (area search). 363 sites containing polyporus fungi belonging to 24 species and 4 families - Coriolaceae, Ganodermataceae, Hymenochaeteceae and Polyporaceae - have been found. The most numerous among the species were Bjerkandera ac/us/a (Wills. Fr.) P. Karst. (87 sites) and Ganoderma applanat um (Pers.) Pat. (66 sites). Three species listed on the Red List of makrofungi in Poland tDotroma mol/is (Sommer. Fr.) Dank, l110110/11s hispidus (Bull. Fr.) P. Karst. and Ganoderma l ucidum (W. Curt. Fr.) P. Karst.) have been identified. It should be noted that C. lucidum is one of the fungi under strict legal protection.

All multifunctional units combine flocculation and sedimentation to improve efficiency of treatment process. The characteristic feature of the unit is a contact of raw water with previously generated floes which enhances flocculation by increasing interparticle collisions and sorption ability offloes. On the basis of the authors' experience it was stated that in spite of significant differences between the procedure of conventional treatment and treatment in multifunctional units, an optimum coagulant dose is determined in jar testing which is commonly used for conventional treatment. The influence of sludge recirculation is not taken into consideration resulting in reagent overdosing. In this paper the results of the research on coagulation with postcoagulation sludge recirculation in aspect of sludge age are presented. It was stated that for the tested water, sludge recirculation may result in significant lowering of optimum alum doses provided that a proper degree of fresh sludge recirculation is applied.

Celem pracy było określenie wpływu hydraulicznego czasu zatrzymania (H RT) i wydajności cyrkulacji wewnętrznej (Gel na różnorodność mikroorganizmów w biomasie unieruchomionej w porowatym nośniku ceramicznym. Bioreaktor, wykorzystywany do usuwania związków organicznych ze ścieków komunalnych, był eksploatowany przy HRT 70 i 60 min oraz qc w zakresie 20-70 drn"h'. Różnorodność mikroorganizmów była określana na podstawie wzorów RISA przy użyciu indeksu Shannona-Wienera (1-1'). Przy HRT równym 70 min, H' obniżył się z 2,48 ± 0,14 do 2,13 ± 0,23 ze wzrostem Ge z 20 do 60 drn+h'. Przy HRT 60 min. zwiększenie qc z 40 do 70 drnvh' spowodowało spadek 1-1' z 2,41 ± O, 13 do 2,08 ± O, 19. Przy każdej wartości HRT, najwyższą efektywność usuwania związków organicznych uzyskano przy najniższej wartości qc i najwyższej bioróżnorodności.

Seasonal changes in the numbers of sulphate-reducing bacteria in water, soil, the surface of sedge (Carex acutiformis Ehrb.) immersed in waler and roots (dead and live) were studied. The study on one of larger wetland near Olsztyn (Masurian Lake District) was carried out in two annual cycles. Sulphate-reducing bacteria in the studied ecosystems occurred sporadically and generally in inappreciable count. Their count did not exceed 20 cells in I cm3 ofwaler; in the soil and in di ffercnt parts of sedge the number of bacteria ranged from several lo over dozen thousands cells in I g of dry weight. In the first year of studies these bacteria were the most numerous in June, July and during first days of December, bul in the second - in April (in soil and sedge immersed in water), in August (in soil and dead and live roots), in November (in waler, soil, sedge immersed in water and dead roots) and exceptionally in other months.